THÔNG ĐIỆP SÂU SẮC TỪ BUỔI SÁM HỐI TẠI CHÙA GIÁC NGỘ: BỐN CÁI NHÌN VỀ MỘT CẢNH - CẨN THẬN TRONG TIẾP NHẬN THÔNG TIN

Tối ngày 16/04/2026 (nhằm ngày 29/2 Âm lịch), tại chùa Giác Ngộ, đông đảo Phật tử đã vân tập về tham dự thời sám hối định kỳ trong không khí trang nghiêm và thanh tịnh. Buổi lễ là dịp để đại chúng cùng quay về nương tựa tâm linh, lắng lòng cùng hướng tâm về các giá trị đạo đức, tu tập và đời sống nội tâm.

Trong khuôn khổ buổi sám hối, Thượng tọa Thích Nhật Từ đã có thời pháp thoại với chủ đề “Bốn cái nhìn về một cảnh”. Nội dung bài giảng xoay quanh nguyên lý “nhất thủy tứ kiến”, nhấn mạnh rằng cùng một sự việc nhưng mỗi người có thể nhìn nhận khác nhau tùy theo nhận thức và tâm thế của mình. Từ đó, Thượng tọa liên hệ đến thực trạng hiện nay khi nhiều kênh YouTube và nền tảng mạng xã hội đăng tải thông tin sai lệch, thiếu kiểm chứng. Việc lan truyền những nội dung như vậy không chỉ gây hiểu lầm mà còn góp phần làm tổn hại đến nhận thức chung của xã hội.

Theo Thượng tọa, việc nhìn nhận vấn đề phiến diện, chỉ từ một góc độ dễ dẫn đến hiểu lầm và đánh giá sai sự thật. Người có trí tuệ cần biết quan sát đa chiều, cân nhắc kỹ lưỡng trước khi tin hoặc lan truyền bất kỳ thông tin nào. Khi mang tâm niệm nhỏ hẹp, con người dễ rơi vào trạng thái xem thường nhân quả, từ đó phát sinh những hành vi sai trái, thậm chí vi phạm pháp luật. Đây được xem là biểu hiện của “hại tâm” trong giáo lý Phật giáo.

Dẫn lời dạy của đức Phật trong kinh A-hàm “Tác ý chính là nghiệp”, Thượng tọa nhấn mạnh vai trò cốt lõi của tâm trong toàn bộ tiến trình hình thành hành vi. Một ý nghĩ xấu khởi lên, nếu không được nhận diện và chuyển hóa, sẽ dần dần trở thành lời nói và hành động. Điều đáng lưu ý là ngay cả khi hành động xấu chưa xảy ra, việc nuôi dưỡng những ý niệm tiêu cực trong tâm cũng đã là một dạng nghiệp. Nếu tiếp tục tích tụ, những ý niệm này sẽ tìm cách biểu hiện ra bên ngoài, dẫn đến các hành vi bất thiện. Do đó, việc chăm sóc và thanh lọc tâm ý đóng vai trò then chốt trong đời sống tu tập.

Liên hệ thực tế, Thượng tọa cảnh tỉnh rằng những người làm nội dung sai sự thật, dù có thể đạt được lợi ích vật chất trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài sẽ không thể tránh khỏi hệ quả từ luật nhân quả. Việc “lách luật” có thể qua mắt con người, nhưng không thể qua được quy luật vận hành khách quan của đời sống. Đây là lời nhắc nhở mang tính đạo đức sâu sắc trong thời đại mà ranh giới giữa đúng – sai đôi khi bị làm mờ bởi lợi ích và sự chú ý.

Thông qua ví dụ về nước trong nguyên lý “nhất thủy tứ kiến”, Thượng tọa phân tích rằng nước có thể mang lại lợi ích thiết thực cho con người nhưng cũng có thể gây ra những tác hại nếu không được nhận thức đúng. Tương tự, thông tin nếu được sử dụng đúng cách sẽ là nguồn tri thức quý giá, nhưng nếu bị bóp méo sẽ trở thành công cụ gây tổn hại. Vì vậy, mỗi cá nhân cần rèn luyện khả năng nhìn nhận đa chiều, không vội vàng tin tưởng hay chia sẻ khi chưa kiểm chứng.

Đối với người tu học Phật pháp, việc tin sâu nhân quả và luôn quán chiếu trước khi hành động là điều cần thiết. Trong giới Bồ-tát, những người hướng đến lý tưởng tự giác và giác tha luôn được nhắc nhở phải chăm sóc tâm ý, cân nhắc kỹ lưỡng các hành vi trước khi hành động. Mỗi quyết định nếu không mang lại lợi ích và hạnh phúc cho tha nhân thì cũng không nên gây tổn hại.

Thượng tọa cũng khuyến khích đại chúng hướng đến việc tạo ra giá trị chân chính trong cuộc sống, kiếm tiền bằng con đường lương thiện và đạo đức. Việc lan truyền thông tin sai lệch để trục lợi, dù có thể mang lại lợi ích trước mắt, nhưng về lâu dài sẽ dẫn đến những hậu quả không tốt theo luật nhân quả.

Kết thúc thời pháp, Thượng tọa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nuôi dưỡng đời sống đạo đức thông qua việc làm thiện, nói lời thiện và suy nghĩ thiện. Sau đó, toàn thể đại chúng đã cùng bước vào thời tụng kinh sám hối trong không khí trang nghiêm, thành tâm hướng thiện và phát nguyện chuyển hóa thân tâm.

Tin & ảnh: Ngọc Hân - Hiếu Thiện